Karbonmonoksit Nasıl Zehirler!
Karbonmonoksit Nasıl Zehirler!
15 Mayıs 2014 Perşembe - 12:38
A1
A2
A3
A4
hemen-paylas sayfayı-yazdir
karbonmonoksit-nasil-zehirler

Karbonmonoksit bir karbon ve bir oksijen atomundan oluşan bir moleküldür.

Solunan havada bulunan ve canlıların hayatiyetini sürdürebilmesi için en gerekli maddelerden biri olan oksijen, akciğerlerden dokulara alyuvarların içinde bulunan hemoglobin adlı bir moleküle bağlanarak taşınır. Aynı mekanizmayla dokularda metabolizma artığı olarak açığa çıkan karbondioksitin bir kısmı da geri taşınır. Hemoglobin solunum gazları ile kolayca birleşip ayrılabilir.
 
Karbonmonoksit bir karbon ve bir oksijen atomundan oluşan bir moleküldür. Renksiz, kokusuz, tatsız ve tahriş etme özelliği olmayan bir gazdır, dolayısıyla varlığı fark edilmez. Yapısında karbon taşıyan bileşiklerin tam yanmaması sonucu karbonmonoksit açığa çıkar. Çok kuvvetli bir zehirdir. Solunan havada yoğunluğu artarsa, kana geçer ve oksijenin taşındığı hemoglobine oksijenden daha kolay bağlanır ve kolay kolay ayrılmaz. Karbonmonoksidin hemoglobine bağlanma yeteneği oksijenden yaklaşık 200 kat fazladır. Anne karnındaki bebekte karbonmonoksidin hemoglobine bağlanabilme oranı daha da yüksektir. Karbonmonoksidin hemoglobin ile bağlanması yaşamımız için gerekli olan oksijenin dokulara sunumu azaltır, dokulara oksijen taşınamaz ve hücre ölümü meydana gelir.
 
Karbonmonoksit tam olarak yanmamış odun, kömür ve doğal gaz gibi karbonlu yakıtların dumanlarında motorlu araç egzoz gazlarında ve fabrikalarda açığa çıkan gazlarda bulunur. Kötü baca sistemleri, yangınlar, kapalı garajlar, hava dolaşımının olmadığı yerler ve kötü hava koşulları karbonmonoksit oluşması ve birikmesini sağlar. Çocuklar, yaşlılar, trafik polisleri, itfaiye ve kapalı garaj çalışanları, propan yakıtlı araç kullananlar, çelik endüstrisi çalışanları, boya sanayisinde kullanılan metilen klorür içeren maddelerle çalışanlar, kalorifer kazan dairesi çalışanları, otomobil tamircileri, iskemik kalp, kronik akciğer ve anemi hastaları, gebe kadınlar ve anne karnındaki bebekler genel topluma göre daha fazla risk altındadır. Çoğunlukla karbonmonoksit gazına maruz kalınan süre ve miktarı zehirlenme bulgularının ortaya çıkması ile ilişkilidir. Karbonmonoksit ile birleşmiş hemoglobin oranı % 20-30’luk düzeylere ulaştığında zehirlenme bulguları ortaya çıkar, % 60-70’e ulaşınca koma ve ölüm görülebilir. Yoğun sigara içenlerin  kanda % 5-10 oranında karbonmonoksit bulunabilir ve sigaradan kaynaklanan birçok hastalığa neden olur.
 
Karbonmonoksit ile zehirlendiği düşünülen kişinin bulunduğu ortam havalandırılmalı, hemen yeterli oksijen alabileceği açık havaya çıkarılmalı, üstü örtülerek vücut ısısının korunması sağlanmalıdır. Acil yardım çağrılmalıdır, tıbbi yardım gelene kadar hava yolunu tıkayan bir şeyler varsa temizlenmelidir. Zehirlenme tablosunda baş ağrısı, görme bozuklukları, nefes darlığı, bulantı, yorgunluk ve uyku hali, zihin bulanıklığı ve ağır zehirlenmelerde koma  görülebilir. Kişinin yargı yeteneği bozulur ve sezgi kaybolur. Erken ve etkin tedavi edilmeyenlerde kalıcı beyin hasarı meydana gelebilir. Bir sağlık merkezinde karbonmonoksidi kandan uzaklaştırmak için mekanik solunum aracıyla uygun oranda oksijen ve diğer solunum gazları verilerek tedavi sağlanır.

1. Karbonmonoksit Nedir? 

Karbonmonoksit kömür, petrol, doğalgaz ve odun gibi yapısında "karbon" bulunan yakıtların tam olarak yanmaması sonucu oluşan ve bu yakıtların yanması sonucu oluşan dumanda yer alan bir gazdır. 
 
2. Karbonmonoksit Zehirlenmesi Nasıl Oluşur? 
 
Yukarıda belirtilen yakıtların kullanıldığı yerlerdeki baca sistemlerinin iyi çekmemesi, yangınlar ve araçların kapalı garajlarda çalıştırılması gibi durumlarla, rüzgârlı ve fırtınalı havalarda karbonmonoksit birikimi olabilmektedir. Böyle yerlerde uzun süre kalan kişiler de bu gazı soluduğundan zehirlenmeler ortaya çıkabilmekledir. 
 
3. Karbonmonoksit Zehirlenmesinde Kimler Risk Altındadır? 

 Trafik polisleri, 
 İtfaiye çalışanları, 
 Kapalı garajlarda çalışanlar, 
 Çelik endüstrisi çalışanları, 
 Boya temizleme işlerinde faaliyet gösterenler, 
 Kalorifer kazanı dairesinde çalışanlar ile 
 Otomobil tamircileri meslek olarak risk altındaki kişilerdir. 
 
Ayrıca, karbonmonoksit zehirlenmeleri çocuklar, yaşlılar, kalp hastalan, akciğer hastaları ve anemik hastalar ile gebe kadınlarda daha çok risk teşkil etmektedir. 
 

4. Karbonmonoksit Gazı İnsanları Nasıl Zehirler? 
 
Karbonmonoksit, solunduktan sonra akciğerler vasıtasıyla kana geçer. Kanın, dokulara oksijen taşıyan kısmı olan "hemoglobin" isimli molekülü ile birleşerek "karboksihemoglobin" olarak ifade edilen bir bileşik oluşmaktadır. 
Bundan sonra kan artık hücrelere oksijen taşıyamaz ve zehirlenme belirtileri ortaya çıkar. 
 
5. Karbonmonoksit Zehirlenmesinin Belirtileri Nelerdir? 

 Akut zehirlenmelerde: 
 Şiddetli baş ağrısı, 
 Güçsüzlük ve halsizlik, 
 Baş dönmesi, 
 Görmede kayıp, 
 Unutkanlık, 
 Bulantı ve kusma, 
 Göğüs ağrısı, 
 Bayılma, 
 Dikkat bozukluğu, 
 Vücutta uyuşmalar. 
 
 

uyariUyarı: Sitemizde yer alan yazı, haber, makale, video, yorum ve tüm tıbbi bilgiler sadece genel bilgilendirme amaçlıdır. Bu bilgiler zamanla geçerliliğini kaybedebilir. Sitede yer alan bu bilgiler hiçbir zaman doktor muayenesinin yerini alamaz, doktor muayenesi ve tedavisi yerine kullanılamaz, kişisel teşhis ve tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilemez. Sağlığınızla ilgili durumlarda lütfen uzman bir doktora danışınız. Sitemiz, uzman bir doktora danışılmadan yapılan herhangi bir uygulamadan doğabilecek zarardan sorumlu tutulamaz. Sitemizi ziyaret eden, yorum yapan ve doktorlara soru gönderen kişiler, bu uyarıları kabul etmiş sayılacaktır.

Yorumlar
Yeni Yorum Ekle
(0) Yorum Yapıldı
Henüz bir yorum eklenmedi.